Ridders van Malta waren niet altijd brave jongens

De ‘Ridders van Malta’, tot op vandaag de wereldverspreide Maltezerorde met ridders in 92 landen, heeft haar meest belangrijke ambassade nog steeds op hun riddereiland Malta. Dit bekorende eilandje aan de Middellandse Zee ademt nog altijd de geschiedenis uit van de Johannietenorde . Vandaag telt de Maltezerorde miljoenen leden en ridders die zich met edele en sociale bezigheden verdienstelijk maken. Maar dat is ooit wel anders geweest.

De geschiedenis van de Johannietenorde start in 1048 in Jeruzalem waar monniken een ziekenhuis voor pelgrims oprichtten. Edelen traden tot de Orde toe, aangetrokken door haar idealen zoals onbaatzuchtigheid en barmhartigheid. Daar moet worden bij verteld dat de ridders er niet voor terugschrokken om naar de wapens te grijpen om hun zienswijze aan hun vijanden op te dringen. Het aanzien van deze ’soldaten-broeders’ werd nooit geschaad, ook niet na het einde van de kruistochten of na hun terugtocht naar Cyprus en later naar Rhodos. Hun niet aflatende moed leidde er toe dat Karel V hen in 1530 de Maltezer eilandengroep aanbood. De Johannietenorde werd snel geroemd als ‘Ridders van het Westen.’ Ze versloegen bij het beleg van Malta in 1565 de Turken en droegen op die manier aanzienlijk bij tot de ondergang van de Osmaanse (Turkse) overheersing in het Middellandse Zeegebied.

Valletta
Op Malta, het eiland van de ridders, liggen de historische sporen van deze woelige tijden nog voor het rapen. De ridders stichtten er de huidige hoofdstad Valletta en bouwden ze uit tot een architecturaal juweel dat tot op vandaag een verzameling van weelderige paleizen en historische gebouwen herbergt. Valletta werd genoemd naar haar stichter, grootmeester Jean de la Valletta. Het meest prestigieuze is het paleis van de grootmeesters, waar men het interieur- gedecoreerd door grote kunstenaars- kan bekijken. Ridders waren gegroepeerd per taal en elke groep beschikte over zijn ‘auberge.’ Alle auberges zijn even luxueus ingericht. Deze van Castilië en Leon bieden vandaag onderdak aan de eerste minister en de burelen van de ministeries zijn er gevestigd.

Minnaressen
De bijwijlen grootse geschiedenis van de Maltezerorde die de band herstelde met het erfgoed van de apostel Paulus en de eerste Christenen, eindigde omstreeks 1798 in volstrekte wanorde. De ridders slaagden er niet langer in de schijn op te houden een elite te zijn waartoe tot dan slechts ongetrouwde mannen met tot zeven generaties voorouders die tot de adel behoorden, werden toegelaten. “De meesten van hen hielden er vele jaren diverse minnaressen op na. Omdat het ridderschap onverzoenbaar bleef met het vaderschap, richtte de orde ondermeer opvangtehuizen voor hun bastaardkinderen en woonplaatsen voor hun vriendinnen op”, weet Jef Smeets, een uit Nederlands Limburg afkomstige Hollander. Hij is een van het tiental Nederlands sprekende plaatselijke gidsen in het korps van ongeveer 600 gidsen die Malta en Gozo ter beschikking van hun bezoekers stellen. Jef – die al 30 jaar op Malta woont – weet daar nog bij te vertellen dat de ridders en hun orde hun rijkdom puurden uit slavenhandel en onderdrukking. Deze zwarte periode die de Ridders van Malta in hun geschiedenis schreven, doet geen afbreuk aan de grote verdienste die de orde tot op vandaag heeft. Met de komst van de ridders werd het onthaal van gewonden en zieken op Malta in de 17^e eeuw tot een kunst verheven. Iedere zieke kreeg een bed en maaltijden die in zilveren vaatwerk werden opgediend. Vandaag is het heel wat gemakkelijker geworden om zich bij de ‘Ridders van Malta’ in te lijven. Ook dames worden toegelaten. De ‘Orde van Malta in België’ (www.ordevanmaltabelgie.org) is nog steeds betrokken bij heel wat hospitaalactiviteiten. De orde organiseert o.a. recreatienamiddagen voor mindervaliden en culturele wandelingen, vervoer van zieken, vakantiekampen voor mindervalide jongeren in binnen- en buitenland, jaarlijkse bedevaarten naar Lourdes en Banneux enz.

Eldorado
Al hebben de Ridders gedurende een lange tijd Malta gedomineerd en wordt hun roemrijke geschiedenis er nog steeds in adem mee vernoemd, dit eilandje in het midden van de Middellandse Zee heeft meer te bieden dan alleen de levendig gehouden geschiedenis van hun beroemde voorvaderen. Op Malta gaan cultuur, gastronomie en ontspanning samen in een mild klimaat. Er is een geanimeerd uitgaansleven, een prachtige natuur, rotswanden en zandstranden. Watersportliefhebbers komen er in een paradijs terecht en cultuurzoekers belanden er in een eldorado. Op Malta kunnen de bezoekers een hypogeum (een Grieks woord voor ondergrondse tempel en begraafplaats) uit 3.000 voor Christus bezoeken dat ongeveer 7.000 lichamen kon bevatten. Het hypogeum is uniek in de hele wereld.Er zijn ook Romeinse vestingen en catacomben van het vroegere christendom.

Vittoriosa, Cospicua en Senglea vormen ‘The Three Cities’ bedrijvige stadjes rond de havens. Massieve fortificaties, statige kerken en prachtige auberges en paleizen herinneren aan de macht van de ‘Ridders van Malta.’ Een verbazingwekkend groot aantal monumenten houdt het rijke verleden van Malta levendig. Veel van deze monumenten staan op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Hoofdstad Valletta, de middeleeuwse hoofdstad Mdina, de citadel in Gozo en imponerende vestingswerken rond Valletta behoren daartoe. Maar vooral ook zon, zee en strand bepalen op Malta de levensomstandigheden. De zomer duurt er zeven maanden wat het eiland tot een paradijs voor watersportliefhebbers maakt.

Info: www.visitmalta.com

Tekst en foto’s : Fons Jacobs