Browsen doorheen bruisend Bergen

Nog voor de eerste tekenen van een vrijdagse avondspits op de Brusselse ring pakken we de biezen voor een weekendje Bergen, beter bekend als Mons. Deze provinciehoofdstad van Henegouwen is sinds 2002 de culturele hoofdstad van Wallonië. In ons geheugen staat de stad als grijs, grauw en vervuild bestempeld maar onbekend is onbemind. 48 uren later moeten we onze mening stevig herzien.

Mons verrast als culturele hoofdstad van Wallonië
Erg gastvrij worden we ontvangen in hotel Infotel door Bénédicte, de PR-verantwoordelijke. Hotel Infotel biedt diverse arrangementen aan om Bergen te ontdekken. Les Montois bevallen ons wel want ook op de dienst toerisme zijn we erg welkom. Dankzij een Nederlandstalige film maken we voor het eerst kennis met de geschiedenis van de stad. Bergen werd gebouwd op vier bergen (Mons) en torent 82m boven de zeespiegel uit.

Tijd om het echte Bergen te leren kennen! Op la Grand Place, waar alles wordt schoongeveegd, is het nog rustig. Bergen bruist vooral in de week leren we van onze gids. “de stad telt 40.000 inwoners, tel daarbij 30.000 studenten en 10.000 pendelaars en je weet wat ik bedoel“. De Grote Markt lonkt met haar historische gebouwen en onweerstaanbaar kleurrijke terrassen. Er valt ons meteen een cirkel op tussen de kasseien van het marktplein waarin alle namen van de randgemeenten worden vermeld. Heel speciaal zijn de kleuren van verschillende gevels, zeker als je weet dat deze kleuren dateren uit de middeleeuwen. Dit zijn maar enkele van de vele redenen waarom de ovalen Grote Markt van Mons vermeld staat op de Unesco-lijst van het Werelderfgoed.

Een aapje brengt geluk
Voor we onze stadswandeling aanvangen moeten we met de linkerhand het hoofdje aaien van het bekende Bergense bronzen aapje aan de poort van het stadhuis. Le Singe du Grand Garde brengt geluk gelooft men hier! Het stadhuis zelf vertoont veel gelijkenissen met dat van Leuven en dit is niet toevallig. Beide gebouwen werden ontworpen door architect Matthijs de Layens. Op de toren van het stadhuis zien we één klok, één zonnewijzer en één nachtuurwerk. In Bergen hebben de mannen dus geen enkel excuus om te laat thuis te komen.

We stappen het Bergense raadhuis met verbluffend interieur binnen via de ’salle des sacquiaux’ (sleutelzakken) waar vroeger na het sluiten van de stadspoorten de sleutels in zakken werden gestopt om vervolgens aan de kamermuur te bengelen. We spotten ook het wapenschild van Waldetrude, de patrones van de stad, dat verdacht veel op het logo van ‘Rombouts koffie’ lijkt.

Bergen als winkel- en wandelstad
Winkeltoeristen zitten hier goed. Je kunt in Bergen genieten van ruim 800m verkeersvrij winkelplezier. De gids leidt ons ook naar de zijstraatjes waar je de betere modezaken, gezellige eethuisjes, antiek- en interieurzaken vindt. Spring zeker even binnen bij Baroque, hier beter gekend bij de vrouwen als boutique deux minutes. Een winkeltje dat bulkt van elegante modesnuisterijen en juwelen en waar je achteraan zelfs even kan relaxen in het bijhorende koffiehuis.

We slenteren via de studentenwijk Marché aux Herbes terug richting Grote Markt. Lunchen doen we in het No Maison, het stamcafé van de plaatselijke socialisten. We genieten van het gerecht van deze streek : Côte de porc al berdouille, letterlijk varkenskotelet in modder. Het is één van de specialiteiten van Mons. De ‘modder’ bestaat in de klassieke bereiding uit een mengsel van aardappelpuree en een pikante saus met sjalotten en augurken.

Rondhangen in de tuin van de burgemeester
Via de oude stadhuispoort komen we in de achterliggende groene tuin van de burgemeester terecht. We ontmoeten ‘Ropieuz’ die net als ‘Fonske’ in Leuven symbool staat voor de eeuwige student. Onder de kapel van de Majeur (burgemeester) vinden we de cel waar vroeger de ter dood veroordeelden hun laatste sacramenten ontvingen. We ontdekken zelfs een vroegere brandweerkazerne. Nu is deze kazerne de thuis van het Symfonisch Orkest van Bergen.

De charme van kasseien
Wandelend doorheen de nauw kronkelende straatjes van Bergen vallen de kasseien op. Tijdens de stadsrenovatie werd het asfalt verwijderd en vervangen door de wereldvermaarde straatstenen van Henegouwen. Statige herenhuizen, die de straten in Mons flankeren,   weerspiegelen de welstand van de vroegere bourgeoisie. Deze gebouwen zijn een mooi voorbeeld van de Bergense bouwstijl ‘Bouchardé’, waarbij de deuren en de stenen ronde vensters ruw gemaakt werden om later eventueel te bezetten wat echter nooit gebeurde.

De venijnige klim naar het belfort laat zich voelen in onze kuiten. Het belfort werd op het hoogste punt van de stad gebouwd als een soort uitkijkpost, dit in tegenstelling tot andere steden waar je het belfort meestal op de markt terugvindt. Tijdens de 17de eeuw gebouwd in 7 jaar, maakt deze bouwkundige schat nu al 21 jaar het voorwerp uit van restauratie. Knap werk dus van die middeleeuwers. Deze verblijfplaats van de graven van Henegouwen is het enige Belgische belfort in barokstijl.

Waldetrude als heldin van Bergen
De afdaling naar de Collegiale kerk van de heilige Waldetrudis doet deugd. Vergis je niet, dit gigantisch gebedshuis is géén kathedraal. Ondanks de 200 jaar durende bouwtermijn werd deze kerk opgetrokken in één stijl. Gewijd aan Waldetrude heeft deze kerk een speciale betekenis voor Les Montois. Zij hebben immers hun bestaan aan haar te danken. Waldetrude gebruikte haar fortuin om lijfeigenen vrij te kopen. De vrijgekochte lijfeigenen waren de eerste Bergenaars! In een schrijn in verguld koper bevinden zich de stoffelijke resten van de heilig verklaarde Waldetrude, gewikkeld in een stuk zijde uit de 9de eeuw.

Doudou is geen lachertje
Een gouden koets achteraan in de kerk trekt onze aandacht. Al 250 jaar wordt deze ‘Car d’or’ op de zondag na Pinksteren uitgereden met het reliekschrijn van Waldetrude. Zes paarden trekken de gouden koets door de straten gevolgd door ruim vijftienhonderd figuranten in historische kledij. Het hoogtepunt van deze processie komt op het einde als de koets in één keer de geplaveide helling op moet geraken naar de collegiale kerk. Duizenden toeschouwers helpen duwen aan de koets. Dit ritueel, waarbij de spanning te snijden is, duurt slechts 20 seconden maar bij een goede afloop voorkomt het volgens de legende onheil voor de stad.

Daarna vindt er een gevecht tussen goed en kwaad plaats: de strijd van de Lumeçon. Op het ritme van het Doudou-lied trekt Sint-Joris met zijn handlangers ten strijde tegen de draak. De toeschouwers trachten voor het gevecht zoveel mogelijk staartharen te bemachtigen van de draak want deze brengen geluk.

Klasse en nostalgie in Brasserie Excelsior
We vleien ons neer in Brasserie Excelsior en hebben zo een mooi overzicht op het marktplein. Deze beroemde gezellige café is bij les Montois zeer populair. Een eerder nostalgisch houten interieur creëert een speciale sfeer. De duisternis en de straatverlichting verhogen de gezelligheidsfactor en de toon is gezet voor een fijne avond. Een kennismaking met het Bergense nachtleven dringt zich op. Als we binnenstappen in Saint-Jean, het oudste café van Bergen, voelen we ons meteen thuis want dit café is voor veel studenten nog steeds the place to be.

Internet avant la lettre
De volgende morgen gaan we onze kennis, die de avond voordien verloren is gegaan in  het bier, terug aanvullen in het Mundaneum. Dit bijzondere museum fungeert namelijk als archiefcentrum voor de Franse Gemeenschap en is één van de grootste archieven van ons land. Juristen Paul Otlet en Henri La Fontaine besloten op het einde van de 19de eeuw om alle kennis van onze wereld in kaart te brengen op steekfiches. Volgepropte steekkaartbakken reiken tot aan de plafonds door het hele gebouw. Een verrassend grote wereldbol hangt schijnbaar gewichtloos te zweven en te draaien midden in de ruimte.

Van Gogh streed voor de mijnwerkers
Zelfs schilders zijn aangetrokken tot deze mooie stad. Van Gogh verbleef van 1879 tot 1880 in Bergen. Via een Nederlandstalige audiovisuele voorstelling in het ‘Van Gogh huis’ volg je de jonge Vincent Van Gogh die hier belandde als pastoor na een gebroken liefde. Hij trekt zich het lot erg aan van de arme mijnwerkers en neemt deel aan een gevaarlijke reddingsoperatie. Wanneer zijn mandaat niet vernieuwd wordt, zet hij zijn missie op eigen kosten verder. Na een leerzame maar moeilijke periode laat de schilder in 1880 de Borinage achter zich.

Vertoeven in de leefwereld van Marie-Antoinette
We maken een sprong van de 21de eeuw naar 18de eeuw als we Salon des lumières binnenstappen. Niet alleen kun je kiezen tussen de favoriete menu’s van Marie-Antoinette en Louis XVI maar het eten wordt je ook gebracht door personen gekleed volgens de mode van die tijd. In dit restaurant is Versailles nooit ver weg.

Land van Bergen, zeker een bezoekje waard
De stad waar de jonge Salvatore Adamo voor het eerst optrad is een aanrader van formaat voor jong en oud. Of het nu de invloed is van hun flamboyante burgemeester Elio di Rupo of die van de Europese steun, één ding staat vast: Bergen bruist volop! Deze kandidaat voor Culturele hoofdstad Europese hoofdstad in 2015 heeft alvast onze stem!