Fietsen langs de grenzen van België deel 12: Het Maasland

ReisReporter Bruno Loockx fietste in 2004 een tot de verbeeldingsprekende route langs de grenzen van België. Voor Uitgeverij Lannoo bundelde hij deze tocht tot een bijzondere fietsgids. Gedurende 14 opeenvolgende weken blikt hij terug op zijn fascinerende fietstocht met exclusieve foto’s. Deel 12: Het Maasland

Langs de Maas naar de Limburgse Kempen
Fietsen door natuurpracht aan de waterkant, dat is fietsen langs de Maas. Laveren over jaagpaden langs de natuurlijke grens met Nederland, waar op sommige plaatsen nog de oorspronkelijke veerponten aanmeren, hoor daar zeker bij. De rivier vergezelt je door een afwisselende omgeving van mergelwanden, grindgroeves en berijdbare oevers naar de Limburgse Kempen. Uitgestrekte bossen en rustige verbindingskanalen bepalen hier het landschap. Stop even in één van de aardige dorpjes, waar bij mooi weer de vele terrasjes uitnodigen tot een verfrissend drankje.

De Maas, rivier, grens en landschap
Het Maasland is onlosmakelijk verbonden met de meanderende Maas. De vruchtbare oevers, die ooit de bedding vormden van de Maas, worden gekenmerkt door een lieflijk landschap van loofbomen en sappig groen.

De Maas is geen rustige rivier die gezapig door het landschap kabbelt, maar een regenrivier. Zo kan de Maas enorm aanzwellen bij hevige of langdurige regenval of sneeuwwater, die ze te verwerken krijgt uit de zuidelijkere regio’s zoals de Ardennen. Het is vooral in de winter dat de Maas wel eens durft buiten haar oevers treden. De Maas ontspringt in Frankrijk op het Plateau van Langres (een belangrijke waterscheiding: de bronnen van de Seine en de Marne liggen hier ook).

Bij Eijsden is de Maas even een grensrivier, maar bij Maastricht bezit de Maas Nederlands grondgebied aan weerszijden. Maastricht ligt op beide oevers. De oude stadskern bevindt zich op de linker. Tussen Borgharen en Lanaken,  Kessenich en Thorn vormt de Maas de grens tussen Nederland en België en tevens de grens tussen de provincies Belgisch-Limburg en Nederlands-Limburg.

Limburgse mergelgroeven
In het glooiende landschap in het oosten van Limburg en de Maasstreek worden sinds de Romeinse tijd mergelgroeven gegraven. Het gebruik van een mergelgroeve delen we op in primair gebruik en secundair gebruik. Het primaire gebruik is duidelijk: in onderaardse steengroeven worden blokken mergel (kalksteen) gewonnen. De ondergrondse ontginning van kalksteen was vroeger belangrijk omdat het bruikbaar was als bouwsteen.

Daarvan vind je in de omgeving van Kanne nog prachtige voorbeelden van terug. De mergelblokken dienden daar al vanaf 15de eeuw om kerken en burchten te bouwen. Gevolg van deze ontginning is dat we vandaag in de regio nog zo’n tweehonderd kleine en een kleiner aantal grotere (de grootste zijn een miljoen vierkante meter groot) groeven vinden.

In de befaamde mergelgrotten van Kanne, een doolhof van 300 km, is een tentoonstelling van het blokwerkersmateriaal gevestigd. Je krijgt er een idee van de manier waarop deze blokken werden uitgehaald. Muurschilderingen van prehistorische dieren bekleden de wanden. Terwijl teksten in Oudnederlands naar de streek verwijzen, doet een collectie fossielen denken aan lang vervlogen tijden. Tenslotte wordt de kweek van champignons op een deskundige wijze toegelicht in de ondergrondse champignonkwekerij en kun je er in de feestzaal proeven van het Grottenbier, dat in de grotten gelagerd wordt.

De grot, die meer dan een bezoek waard is, ligt even over de grens in Kanne. Daar bevindt zich een van de mooist bewerkte kalksteengroeven ter wereld, de Jezuietenberg.  De ontginning van deze groeve, die deel uitmaakt van de Fallenberggroeve in de Cannerberg, vond plaats in de periode tussen 1704 en 1880. Dat zich in het gangenstelsel nu een onderaards museum bevindt, is te danken aan de Paters Jezuieten uit Maastricht. Naast de vele interessante studies en publicaties, die door hen werden uitgevoerd, maakten zij een plattegrond en talloze tekeningen in houtskool en kleur. Verder hakten zij een groot aantal reliëfs en beelden in de mergelwanden. Gevleugelde stieren, het Alhambra (compleet met fontein en vijver), Christus naast Boeddha, het hoofd van Ramses II en vele andere bezienswaardigheden verfraaien het interieur van de onderaardse gangen. Tenslotte zijn de mergelgrotten ook een geliefkoosde verblijfplaats van de vleermuizen.

Maaseikse knapkoek
Tijdens je tocht moet je beslist even de remmen dichtknijpen in Maaseik om de plaatselijke knapkoek te proeven. Oorspronkelijk was dit een dikke voedzame scheepsbeschuit, die evolueerde tot een flinterdun koekje met suikerkorrels. Maaseik was vroeger een drukke binnenhaven aan de Maas, waar talrijke schippersfamilies woonden die er beschuit maakten van meel, water en brood maar zonder gist. De beschuit werd bikkelhard en brak met een hard knappend geluid.

Van Visé naar Neepelt praktisch

Lezersvoordeel
Lezers van ReisReporter.be kunnen een ‘gesigneerde’ fietsgids bestellen voor de uitzonderlijk prijs van € 12,95 verzending inbegrepen, een prijsvoordeel van 5€! Bestellen kan door het sturen van een email met vermelding ‘Fietsen langs de grenzen van België’ naar info@reisreporter.be. Deze actie is geldig zolang de voorraad strekt.

Opdracht volbracht dankzij de medewerking van…
Bij deze gelegenheid wil ik nogmaals de volgende mensen bedanken: het personeel van Batavus Fietsen dat ervoor zorgde dat het traject op ‘wieltjes liep. Fietsenmaker Dirk van Fietsen Van Genechten, die steeds bereid was de fiets ‘gesmeerd’ te laten rijden. De firma AGU, die me leerde dat er in alle seizoenen te fietsen valt als je maar de juiste kleding aantrekt en dat je probleemloos een heleboel spullen veilig en droog kunt meezeulen. Garmin GPS, die me steeds op het juiste spoor zette bij het uitstippelen van deze bijna tweeduizend kilometer lange fietstocht. Dankzij Konica-Minolta (ondertussen Sony) kon ik het boek en deze artikels voorzien van sfeervolle beelden. Last but not least gaat mijn dank uit naar de medewerkers van de toeristische diensten ‘Office de Promotion du Tourisme Wallonie’ en ‘Toerisme Vlaanderen’.

	Auteur	: Bruno Loockx
	Uitvoering	: Paperback
	Aantal pagina’s	: 216 Bladzijden
	ISBN nummer	: 978-90-209-6006-8
	Uitgeverij	: Lannoo
	Prijs	: € 17,95

Foto’s : © Bruno Loockx