Natuur en cultuur in overvloed aan de Turkse rivièra

Aan de zuidkust van Turkije kun je zwemmen in diepblauw zeewater en zonnen op paradijselijke stranden, met op de achtergrond een schitterend ruw berglandschap dat eeuwenoude cultuurmonumenten herbergt.

Het prachtig gelegen Öludeniz
Prima uitvalsbasis voor een vakantie aan de Lycische kust – in de Turkse provincie Muğla – is het toeristendorp Ölüdeniz, gelegen in een schitterende kleine baai en omgord door een imposant rotsmassief. Ölüdeniz is Turks voor ‘dode zee’, maar doods is niet het juiste epitheton voor deze verzamelspot van kleine hotels, toeristenkantoortjes, bars en restaurants, waar het in de zomer krioelt van zonnekloppers.

Blauwe lagune
Trekpleisters zijn het langgerekte witte zandstrand –het meest gefotografeerde van Turkije – en de blauwe lagune met kraakhelder water, waarin naar verluidt Brooke Shields nog in haar blootje heeft gebaad. Maar dat de gelijknamige film The Blue Lagoon (1980) hier zou zijn opgenomen, is voor zover we konden nagaan slechts een hardnekkig sprookje. Sprookjesachtig is alleszins het panoramisch uitzicht, voor wie met een glijscherm over de baai van Ölüdeniz neerdaalt. Bij tourist agencies langs het strand boek je voor € 50 een duozitje voor een halfuur durende vlucht vanaf de 1900 meter hoge berg Babadağ.

Twaalf eilanden
Op ongeveer 15 kilometer, aan een ruimere baai, ligt het gezellig drukke Fethiye. Het stadje heeft een wat rommelige kaai met jachten en vissersboten. Je kunt er een boottocht boeken naar 12 kleine eilanden in de omgeving. Op dinsdag en vrijdag is er een gezellig drukke en kleurrijke markt. Fethiye is gebouwd op de grondvesten van het antieke Telmessos. Tegen een bebouwde heuvelrug bij de haven kun je nog de restanten bekijken van een oud-Hellenistisch amfitheater, pas eind vorige eeuw blootgelegd. Iets hogerop zijn in een rotswand Lycische rotsgraven uitgehouwen. Het meest imposante, uit de 4de eeuw voor Christus en toegeschreven aan koning Amyntas, heeft een toegangspoort in de vorm van een Ionische tempelfaçade.

Antieke monumenten
Wie interesse toont in de rotsgraven van de mysterieuze Lyciërs of de monumenten uit het Grieks-Romeinse verleden, moet op trektocht gaan doorheen het schiereiland Teke, dat zich uitstrekt van Fethiye tot Antalya. Tal van oude nederzettingen tref je aan in de vruchtbare vallei van de Xanthosrivier (Koca Çayi), omgeven door een schitterend bergland met ruige toppen tot over 3000 meter. Die nederzettingen herbergen restanten van de ooit welvarende stadstaten van de Lycische bond. Met succes verzetten zij zich tegen de Griekse suprematie op de Klein-Aziatische kusten, tot ze door Alexander de Grote in het gareel gedwongen werden. Honderden in rots uitgehouwen graven getuigen vandaag nog van de grandeur van dat trotse Lycische volk.

Bellerophoon
Vanuit elk zich respecterend hotel kun je een dagtrip boeken naar de oude stad Tlos, al dan niet gecombineerd met een wandeling langs en door het water van de 18 km diepe Saklikentkloof. Maar voor ongeveer € 30 per dag huur je ook een auto, waarmee je op eigen ritme de schitterende omgeving uitkamt. Tlos ligt schilderachtig op een heuveltop bekroond met een vervallen Ottomaanse burcht en telt, naast een rist rotsgraven, ook overblijfselen van enkele sarcofagen, een oud stadium, thermen en een toch behoorlijk bewaard Romeins amfitheater met 34 rijen zitplaatsen. Een Turkse gids zal je de sluipweg verraden naar het verborgen rotsgraf van de held Bellerophoon.

Duiventil
Goed 20 kilometer verder, langs de rechteroever van de Xanthosrivier, slingert een bedenkelijk grindpad naar Pinara. De resten van deze oude nederzetting liggen fragmentarisch verspreid over een ongerepte, brede bergflank. Wie zich de moeite troost om rond te struinen, ontdekt naast een theater en tempelresten schitterende tempelgraven en een rotswand met vele tientallen grafnissen. Het lijkt net een immense duiventil. Die-hard cultuurfanaten volgen de rivier verder zeewaarts om ook de resten van Sidyma, het onder water gelopen Letoon, de antieke hoofdstad Xanthos of Patara te bezoeken. Maar zij boeken best een overnachting in kuststadjes Kalkan of Kaș, voor ze de terugreis naar Fethiye aanvatten.

Spookstad
Wij verkozen om in de buurt van Ölüdeniz nog een andere ruïnestad te bezoeken. Kaya Köy is een mysterieus spookstadje, dat na de Grieks-Turkse oorlog in 1923 helemaal ontvolkt werd. De oorspronkelijk Griekse bevolking van het toenmalige Karmylassos werd destijds gedwongen zijn woonplaats te verlaten. De enkele honderden goed bewaarde, dakloze Griekse huisjes, liggen er vandaag bij als een museumstad voor de verbaasde rondslenterende toerist. Een aanrader: bezoek deze spookstad tegen valavond, net voor de oranje zon wat verderop in schilderachtig mooi in de zee duikt.

PRAKTISCHE INFO
Internet: www.oludeniz.com.tr

Foto’s: © Marc Kenis