Barrièrevrije toerisme in Berlijn en Brandenburg

De tijd dat een persoon met een handicap die er even tussenuit wilde, aangewezen was op Lourdesbedevaarten is gelukkig al lang voorbij. We gingen op verkenning in de deelstaten Berlijn en Brandenburg die zich toelegden op barrièrevrije toerisme niet alleen in gebouwen, steden en hotels maar ook in het groen en op het water.

Story of Berlin
De basisfilosofie van ‘barrièrevrije toerisme’ is dat alles voor iedereen moet toegankelijk zijn, ook voor mensen met gezichts- en gehoorproblemen of een mentale handicap. De meeste bezienswaardigheden, met uitzondering van de hoog uitstekende Fernsehturm  zijn in Berlijn dan ook barrièrevrij. Nieuwsgierig naar  die onbegrijpelijke geschiedenis van de muur en alle vindingrijke vluchtpogingen bezochten we  het museum aan  het beruchte Checkpoint Charlie.  Een andere aanrader is de interactieve ‘Story of Berlin’ aan de Kurfürstendamm waar je de bewogen geschiedenis van de stad en land bijna lijfelijk ervaart.

Een paradijs voor fietsers
Berlijn telt meer dan 1.200 kilometers straten die speciaal voor fietsers zijn aangepast, maar ook  éénrichtingsstraten mogen door hen in beide richtingen worden gebruikt. Een boeiend traject is het 165 km lange fietspad dat precies de juiste weg volgt van de vroegere muur. Voor slechtzienden en blinden is er een blindentandem voorzien.

Iedereen kan de metro nemen
Zijn de afstanden toch te groot, dan neem je de fiets gewoon mee op de metro. Grote liften brengen je met fiets en al op het perron en er is geen drempel zodat je de metro gemakkelijk kunt instappen. Wat dus een zegen is voor de fietsers is dat ook voor mensen met beperkingen want ook zij geraken zonder problemen, zelfs met een zware elektrische rolstoel, in de metro. Via een stem die de haltes afroept, zal ook de reiziger met een visuele handicap zonder problemen aan de juiste halte kunnen uitstappen.

Een rondvaart met de Havelqueen
Moe van het lopen, rollen of fietsen? In de Tegeler Hafen kan je met de Havelqueen een rondvaart maken langs de vele eilandjes en idyllische strandjes, langs de beboste oevers en de rijke historische villa’s. De boten zijn volledig uitgerust met liften, toegankelijke toiletten, brede gangen en – opstapplank.

Potsdam is het Versailles van Berlijn
Genoeg van de drukte van de stad? In Potsdam, op 20 km van Berlijn, is het rustig vertoeven. In een prachtig aangelegd park ligt het beroemde Slotpark Sanssouci dat men het best kan vergelijken met het Versailles van Parijs. Ook hier werd alles toegankelijk gemaakt voor rolstoelgebruikers en zijn er ‘aangepaste’ rondleidingen.

Speciale rondleidingen voor blinden
Vooral de manier waarop men er blinden en mensen met een visuele handicap rondleidt, was een openbaring. Wat vertelt wordt door de gids kunnen ze ook voelen: een stuk van de kristallen luster, een stuk behangpapier, een staaltje van het zwaar geborduurde gordijn of het gesculpteerde plafond.  De gordijnkwast in gouddraad werd speciaal nagemaakt zodat blinden het kunnen voelen hoe het eruit ziet. Schilderijen en plattegronden worden ‘tactiel’ weergegeven.

Potsdam by touch
Ook een  begeleide stadswandeling ‘Potsdam by touch’ werd uitgekiend. Zo kunnen ze in de Hollandse wijk bij een traktatie met ‘ouwe klare’ en Hollandse kaas, de huizen met trapgeveltjes die ze zullen passeren, voelen op schaalmodellen.

Filmpark babelsberg
Goed voor een dagje ontspanning is het Filmpark Babelsberg. Zowel de kinderen, de man in de rolstoel als de bezoeker met het syndroom van Down kan zich volledig uitleven op de filmsets, met de aangepaste schmink, kleren en attributen. Alles staat er in het teken van de film tot en met het restaurant toe dat ooit diende  als decor voor een film.

Grenzeloos genieten in de natuur
Mensen gebonden aan een rolstoel kunnen in Brandenburg kanovaren op een soort catamaran. Door middel van een balkconstructie kunnen ze  autonoom in het water gaan voor een zwempartijtje in één van die prachtige meren. Huifkarren, waar je met de rolstoel op kan, trekken door de bossen. De aanduidingen aan wal voor de natuurpaden staan op rolstoelhoogte. Driewielers, tandems, en fietsen waaraan vooraan een rolstoel kan worden bevestigd staan ter beschikking voor fietstochtjes in het bos en de landelijke omgeving. Ook mensen met een visuele handicap kunnen de sensatie van het roeien meemaken door middel van twee aan elkaar verbonden roeiboten. Nadien wordt er dan gebarbecued op een gezellig vlot in het meer.

Rolly Tours
Bernd Heinze, zelf gebonden aan de rolstoel had aan de lijve ondervonden hoe frustrerend het is een mooi meer te zien en er niet te kunnen op varen. Hij richtte Rolly Tours op en liet een jacht ombouwen waarop je als gehandicapte niet alleen mee op cruise kunt, maar ook zelf besturen.  Op verschillende tijdstippen worden er korte en langere rondvaarten gehouden, maar je kan de boot ook  huren en zelf besturen.

Een barrièrevrije kuuroord
Barrièrevrije toerisme veronderstelt natuurlijk ook aangepaste hotels. De top op dat gebied is ongetwijfeld het kuuroord HausRheinsberg Hotel am See, waar niet alleen het restaurant, de receptie, de kamers, de badkamers, tot en met de kleerkasten aangepast zijn voor mensen met beperkingen, maar ook de sauna, het stoombad, het zwembad, de bowling, de sporthal en zelfs de massage. Er worden rolstoeldansen georganiseerd, rolstoelrugby enzovoort. In het restaurant wordt rekening gehouden met dieetvoeding zoals glutenvrije- en andere diëten. Ook in de omgeving is van alles te beleven en te bezoeken met als hoogvlieger het Rheinsberg-Schloss gelegen in een prachtig park.

PRAKTISCHE INFO
Barrièrevrij leven in Berlijn: www.mobidat.net
Berlin Tourismus: www.visit.Berlin.de
Boottocht op Oberhavelmeren: www.sternundkreis.de
Boottochten en verhuur van privéboten: www.rollytours.de
Kuurhotel voor gehandicapten: www.hausrheinsberg.de
Toerisme Potsdam: www.potsdamtourismus.de

Foto’s: © Miet Waes