De Haut-Rhin, land van kunst, geschiedenis en gastronomie

Je hoeft geen geschiedenisfreak te zijn om bij je eerste bezoek aan de Elzas op te merken dat de streek een rijk verleden heeft. De Elzas is een gebied van kunst en cultuur waar een openheid van geest en een onuitputtelijke creativiteit van de kunstenaars de inspiratie aanwakkert.

Het inspirerende Colmar
In het hart van de Elzas en op het kruispunt der culturen vertolkt Colmar de wording van 20 eeuwen geschiedenis. Met zijn vermaard verleden geeft deze stad bewust en in overvloed een uitzonderlijk rijk erfgoed door. De tradities zijn er sterk aanwezig en de stad weet van zijn opmerkelijke erfenis de spil van zijn toekomst te maken. De stad is rijk aan natuurlijke en historische bezienswaardigheden en biedt zijn gasten schilderachtige wijken die de eeuwige sfeer uitademen van een stad van wijn, kunst en cultuur. Het museum Unterlinden herbergt in het bijzonder het beroemde retabel van Issenheim dat door Matthias Grünewald tussen 1510 en 1516 vervaardigd werd, een meesterwerk van de religieuze kunst.

Het vindingrijke Mulhouse
Mulhouse is het belangrijkste centrum van de technische musea in Frankrijk. Deze energieke stad zit vol nieuwe ideeën en heeft aan alle industriële avonturen van de moderne tijd deelgenomen. Zeker niet te missen is het bezoek aan twee uitzonderlijke musea:

De Cité de l’Automobile – Musée National – Collection Schlump
Een vroegere wolspinnerij uit de 19de eeuw herbergt de enorme automobielcollectie van de gebroeders Fritz en Hans Schlump. Deze 400 voertuigen geven op 17.000 m² de geschiedenis van de auto weer, van 1878 tot heden. Zelfs als je geen autoliefhebber bent, zal dit museum je weten te fascineren.

De Cité du Train – Musée Français du Chemin de Fer
Dit in 1979 opgerichte en in 2005 gerenoveerd museum bezit een van de grootste Europese collecties op het gebied van de geschiedenis van de spoorwegen, met een honderdtal locomotieven en vele voorwerpen verbonden met het spoor.

De Elzas laat zich smaken
Het hele jaar door vormen traditionele Elzasser feesten en activiteiten tal van gelegenheden om te proeven van gastronomische specialiteiten. Kerstmis in de Elzas is bijvoorbeeld niet hetzelfde zonder de beroemde Bredele, een kerstgebak in duizend vormen en smaken. Een lange wandeling kunt u onmogelijk afsluiten zonder een goede boerenmaaltijd in een plattelandsherberg met taart uit de vallei, een slaatje, munsterkaas, kwarktaart, bosbessentaart of appeltaart. Een zondag zou zijn bekoring en gezelligheid verliezen zonder een Baeckeoffe (een groente- en vleesstoofpotje) of een traditionele zuurkool met vlees op Elzasser wijze.

Route van de gefrituurde karper
Langsheen verschillende gastronomische routes kunt u dit rijke culinaire patrimonium ontdekken. De ‘route van de gefrituurde karper’ is een uitstekende aanleiding om het zuiden van de Elzas te verkennen. De ‘route van de zuurkool’ is bekender en zal de liefhebbers van dat typische gerecht bekoren. En laten we de ‘route van de kaas’ niet vergeten waardoor u uw tafelgenoten ongetwijfeld uitzonderlijke kaasschotels zult kunnen aanbieden.

Proeven van wijn in de Haut Rhin
Deze bloemlezing aan smaken past perfect bij de wijnen uit de Elzasser wijnstreek waarvan de druivenrassen boeketten met een opmerkelijke variëteit bieden. De eenvoudigste manier om die te ontdekken, is de Elzasser Wijnroute volgen. Zoals hoger al aangegeven beperken we ons hier aan het deel van de wijnroute gelegen in het departement Haut-Rhin (gaande van de gemeente Ribeauvillé in het noorden tot Than in het zuiden). We onderscheiden 7 verschillende druivensoorten: Pinot Blanc, Sylvaner, Muscat d’Alsace, Riesling, Tokay Pinot Gris, Gewurztraminer en Pinot Noir. Op het etiket A.O.C. Alsace staat gewoonlijk de naam van de druivensoort vermeld. Ook kan er een merknaam op staan of de vermelding Edelzwicker, waarmee aangeduid wordt dat de wijn een vermenging is van meerdere witte druivensoorten uit de Elzas. De A.O.C. Alsace Grand Cru wordt toegekend aan wijnen die aan bijzonder strenge kwaliteitseisen voldoen, met name wat betreft de gebiedsbegrenzing, de natuurlijke rijkdom van de wijn, de proeftechnische resultaten van de verplichte proeverij, enzovoort.

Ideaal klimaat voor de wijngaarden
Aangezien de Elzas beschermd wordt door de Vogezen tegen de invloeden van de oceaan, behoort deze streek tot een van de gebieden in Frankrijk met de minste neerslag (450 tot 500mm per jaar). Het zonnig, droge en warme klimaat zorgen ervoor dat de druiven hier langzaam en gedurende een lange periode kunnen rijpen, waardoor de verfijnde aroma’s zich goed kunnen ontwikkelen. Geologisch gezien is de ondergrond van de Elzasser wijngaarden zeer uiteenlopend. Zo groeien de verschillende druivenrassen op bodems variërend van graniet, gneis, leisteen tot kalk en zandsteen.

Interessante dorpjes die je moet gezien hebben:
Ribeauvillé: zeer toeristisch stadje met de drie kastelen van Ribeaupierre die op het stadje neerkijken (Girsberg, Saint-Ulrich en Haut-Ribeaupierre uit de 12^de en 13^de eeuw). Ook nog de moeite zijn de Tour des Bouchers (slagerstoren), de oude torens met ooievaarsnesten en de resten van de vestingmuur.
Riquewihr: middeleeuwse en renaissancestad die wonderlijk genoeg goed bewaard is gebleven.
Kaisersberg: Deze oude vrijstad is een beroemd toeristisch stadje waarop de Mideeleeuwen en de Renaissance hun stempel hebben gedrukt. Een aanrader is het geboortehuis van Albert Schweizer.
Turckheim: toeristische trekpleister en een oude keizerlijke vrijstad (1354). Ook het  bezoeken waard is het oorlogsmuseum over de bevrijding van Colmar (de fameuze ‘Poche de Colmar’).
Guebwiller: de enige gemeente in de Elzas met 4 Grand Crus (Kessler, Kitterl, Saering en Spiegel).

Enkele wijn- alcoholstokerijen om te bezoeken:
G. Miclo: een artisanale alcoholstokerij van eau-de-vie de fruits te Lapoutroie (in de buurt van Kaysersberg). Deze produceert een verscheidenheid aan vruchtenalcohols. Is ook producent van zijn eigen wodka.
Domaine Schlumberger in Guebwiller. Het enige domein dat 4 Grand Crus produceert, die in België verdeeld worden door de grootwarenhuizen van de Delhaize Group.
Cave de Turckheim:  Coöperatieve van het dorp. Eén van de belangrijkste producenten in de streek. Nederlandstalige documentatie verkrijgbaar.

PRAKTISCHE INFO
Internet: www.tourisme68.com | www.ot-colmar.fr | www.tourisme-mulhouse.com

Bezienswaardigheden
Museum Unterlinden: www.musee-unterlinden.com
Musée National – Collection Schlump : www.collection-schlumpf.com
Musée Français du Chemin de Fer: www.citedutrain.com

wijn- alcoholstokerijen
G. Miclo: www.distillerie-miclo.com
Domaine Schlumberger: www.domaine-schlumberger.com
Cave de Turckheim: www.cave-turckheim.com

Overnachten
Hotel/Restaurant/Spa Le Chambard in Kaisersberg: www.lechambard.fr
Hotel Amiral 3*** in het centrum van Colmar www.hotel-amiral-colmar.com
Hotel/restaurant Au valet de Coeur te Ribeauvillé: www.valetdecoeur.fr
Charme hotel net buiten de dorpskern van Ribeauvillé. Een vijftiental comfortabele kamers en een restaurant om ‘u’ tegen te zeggen. Geraffineerde keuken met verse marktproducten. Mooi tuinterras.
Hotel/restaurant Domaine du Lac te Guebwiller: www.domainedulac-alsace.com
Zoals de naam het zegt een hotel gelegen aan een klein meer net buiten de dorpskern van Guebwiller. Moderne kamers met zicht op het meer, zeer design ingericht.

Eten & drinken
Restaurant Morakopf in Niedermorschwihr: www.morakopf.fr
Gelegen op een tiental kilometer van Colmar is dit restaurant beroemd voor zijn streekspecialiteiten en degelijke wijnkelder.

Foto’s: © Chris Van den Hende