Lekkere ontdekkingstocht in Valle d’Aosta

De kleinste regio van Italië is omringd door de hoogste bergen van Europa. Als elitair skioord en wandelparadijs in de zomer kreeg Valle d’Aosta de bijnaam ‘Rivièra van de Alpen’. Maar er zijn nog andere redenen om naar Valle d’Aosta te trekken zoals een culinaire verkenningstocht.

Waar men Arpitaans spreekt
Valle d’Aosta is gelegen in het noordwesten van Italië, grenzend aan Frankrijk en Zwitserland. De regio werd pas in 1861 ingelijfd bij Italië. Voordien was het Frans gebied. Vandaar dat een groot gedeelte van de 113.000 inwoners er Arpitaans  spreken, een soort Francoprovençaals dialect, vergelijkbaar met de dialecten van Zwitserland, Savoye en Lyon.

Een autonome regio
Om de bevolking te paaien, die eigenlijk het liefst terug bij Frankrijk wilde horen, kregen ze in 1944 een autonoom statuut. Sindsdien wordt Valle d’Aosta  beschouwd als een autonome regio van Italië met eigen wetten en bepaalde voordelen. Naast het Italiaans is het Frans er een officiële taal bij overheidsaangelegenheden.

Authentiek gebleven door jarenlange isolatie
Omdat Valle d’Aosta aan alle kanten omringd is door de Alpen was ze, vooraleer er tunnels werden aangelegd in de jaren zestig, een geïsoleerd gebied. De inwoners van de 13 valleien konden alleen tijdens de zomermaanden langs kleine bergpassen de rest van de wereld verkennen. Vandaar ook dat tradities en culinaire specialiteiten authentiek konden blijven.

Marché au Fort: jaarlijkse gastronomische markt met streekproducten
We hebben geluk. Bij aankomst in het schilderachtig dorpje Bard met zijn indrukwekkende fort vindt de jaarlijkse gastronomische markt met streekproducten plaats. Een feest dat mensen van  heinde en verre aantrekt. Het is een mooie prelude voor onze culinaire ontdekkingstocht want aan elk standje kunnen we proeven van de plaatselijke specialiteiten die door de lokale producenten met veel enthousiasme worden aangeprezen.

Eeuwenoude recepten
Op de Marché au Fort smullen we van de gedroogde ham, verschillende soorten worsten, het bekende spek Lard d’Arnad, de Fontinakazen, de notenolies, de kastanjehoning, de lokale wijnen en likeuren, het zwarte roggebrood, enzovoort. Er zijn zomaar eventjes 31 traditionele producten, waarvan sommige recepten teruggaan tot de 15de eeuw.

Saveurs du Valle d’Aosta
Door een wet van 2004 krijgen de producenten het label: Saveurs du Valle d’Aosta  wanneer ze beantwoorden aan streng gecontroleerde standaardvoorwaarden. Vier producten, twee op basis van melk en twee op basis van vlees kunnen nu ook pronken met een label van de Europese Commissie.

Het geheim van de Fontina alpagekaas
De culinaire trots van de Aostavallei is hun halfzachte Fontinakaas bereid uit rauwe melk van hun plaatselijke koeien. De beste kazen zijn diegenen die gemaakt zijn van zomermelk. Dan grazen de koeien op de  onbezoedelde weiden op 2.500 meter hoogte. Fontina wordt veel gebruikt in de plaatselijke keuken, onder andere in Valpelenentse, een traditionele maaltijdsoep met als hoofdingrediënten Fontina, oud brood en groene kool.

Spek van Arnad
Ook het spek van Arnad, het klassieke aperitiefhapje met brood en honing, wordt bereid volgens aloude tradities. Vol trots vertelt producent Bertolin dat het spek afkomstig is van een speciaal varkensras. De dieren moeten voor hun slachting ruim 200 kilo wegen en ouder zijn dan elf maanden. Hij toont ons de kastanjehouten vaten waar het spek gedurende drie maanden in pekelwater met look wordt bewaard. De specifieke smaak krijg je door bij de bereiding kruiden zoals rozemarijn, laurier en salie toe te voegen.

Op paddenstoelenjacht met sterrenkok Agostino Buillas
Veel restaurants werken met regionale producten, maar ook met wat de natuur biedt zoals restaurant Café Quinson in Morgex die 1 Michelinster heeft. Topkok Agostino Buillas zwaait er de scepter en wordt bijgestaan door vrouwlief en schoonzus. We mogen er niet alleen een kijkje nemen in zijn keuken, maar hij neemt ons ook mee naar het bos om paddenstoelen te plukken, maar ook jeneverbes, brandnetel en wilde spinazie die hij later verwerkt in een onvergetelijk eetfestijn.

Hoogste wijngaarden van Europa
Valle d’Aosta is de kleinste wijnstreek van Italië met wijngaarden die het hoogst gelegen zijn in Europa. Ongelooflijk hoe elk stukje rotsvrije grond op de hellingen wordt gebruikt om druivenranken aan te planten. Zwaar labeur want het plukken gebeurt nog met de hand en de terrassen worden steen per steen aangelegd. De bekendste wijn is de Donnas, die een DOC-label kreeg en voornamelijk gemaakt wordt met de lokale druif Picotendro.

Kastelen en burchten
Omdat de vallei strategisch gelegen was, moest ze ook goed beschermd worden. Vandaar dat er zomaar eventjes 120 kastelen en burchten zijn die destijds de toegang tot en de passages door de vallei verdedigden. Veel daarvan zijn te bezoeken. Een aanrader is alvast het fort van Bard.

PRAKTISCHE INFO
Toerisme Valle d’Aosta | www.visitaosta.be
Meer over Valle d’Aosta: www.reisreporter.be/tag/valle-daosta

Overnachten
Ad Gallias | Bard
Internet: www.hoteladgallias.it
La Meridiana | Rumiod Saint-Pierre
Internet: www.albergomeridiana.it

Eten en drinken
Ad Gallias | Bard
Internet: www.hoteladgallias.it
Al Caminetto | Rumiod Saint-Pierre
Internet: www.al-caminetto.com/info.html
Café Quinson | Morgex
Internet: www.cafequinson.it

Foto’s: © Miet Waes